پروتئین وی به دلایل مناسبی پایه ثابت رژیم غذایی بسیاری از ورزشکاران میباشد زیرا این پروتئین به سرعت هضم و جذب میشود و دارای انواع طعمها میباشد که افراد با سلایق مختلف میتوانند آن را بدون مشکل مصرف کنند.قیمت این مکمل نیز بر اساس نوع محصول متفاوت میباشد و میتوان انواع آن را از قیمتهای بسیار پایین تا انواع گران قیمت یافت.اکنون در این مقاله میخواهیم در مورد این پروتئین به شکل شفاف صحبت کنیم تا ابهامات در مورد آن برطرف شود تا شما بتوانید یک انتخاب آگاهانه داشته باشید و بتوانید با قیمت مناسب یک مکمل مناسب و صحیح را انتخاب کنید.
اما اصلا پروتئین وی چه میباشد و چرا اهمیت دارد؟
وی یک محصول جانبی از فرایند تولید پنیر میباشد.وی تقریبا یک مایع شفاف باقیمانده از بسته شدن شیر در فرایند تولید پنیر میباشد که قبلا بی ارزش تلقی میشد و معمولا آن را به عنوان مواد زائد دور میریختند.بعدا کشف شد که وی دارای مقادیر بسیار قابل توجهی از پروتئینهای کامل مورد نیاز برای سنتز پروتئین و افزایش حجم عضلات میباشد و در اینجا بود که مکملهای پروتئینی متولد شدند.اما چرا پروتئین وی در دنیای بدن سازی و فیتنس دارای اهمیت زیادی میباشد؟ آیا واقعا این مکمل ارزش این همه توجه را دارد و کارایی آن اثبات شده است؟
پروتئین وی بین ورزشکاران و بدن سازان بسیار محبوب شده است زیرا دارای طیف وسیعی از آمینو اسیدها میباشد.مخصوصا دارای مقادیر بالای از آمینو اسید لوسین میباشد.لوسین یک آمینو اسید ضروری میباشد که در شروع فرایند سنتز پروتئین نقشی حیاتی دارد.مصرف پروتئین وی مخصوصا بعد از تمرین بسیار تاثیر گذار است زیرا سرعت هضم آن بسیار سریع میباشد و دارای مقادیر زیادی از لوسین میباشد.به عبارت ساده تر هرچه میزان هضم پروتئین سریعتر و میزان لوسین آن بالاتر باشد عضلات بیشتر تحریک به رشد میشوند.به همین دلیل است که تحقیقات ثابت کردهاند که پروتئین وی بعد از تمرین از اثر گذاری بسیار بالایی برخوردار است.دلایل خوبی برای فروش مکملهای پروتئینی مخصوصا وی وجود دارد اما باید بدانید که همه مکملهای پروتئین وی یکسان نیستند.
وی کنسانتره، ایزوله و هیدرولیز!
سه فرم از پروتئین وی که به فروش میرسند عبارتند از وی کنسانتره، ایزوله و هیدرولیز.وی کنسانتره دارای کمترین فرآوری و ارزان قیمت ترین نوع وی میباشد و همچنین دارای مقداری چربی و لاکتوز میباشد.بسته به نوع کیفیت مکمل، وی کنسانتره میتواند بین ۳۵-۸۰% وزن خود دارای پروتئین باشد.اما وی ایزوله فرمی از پروتئین وی میباشد که برای حذف چربی و لاکتوز آن فرآوری بیشتری روی آن انجام میشود.وی ایزوله معمولا دارای بیش از ۹۰% وزن خود دارای پروتئین میباشد و نسبت به وی کنسانتره دارای قیمت بیشتری میباشند.
اما وی هیدرولیزه فرم از پیش هضم شده پروتئین وی میباشد که جذب آن برای بدن بسیار آسان میباشد و فاقد هرگونه ماده آلرژیک موجود در محصولات مشتق از شیر میباشد.تحقیقات همچنین نشان میدهند که فرایند هیدرولیزه کردن باعث بهبود حلالیت و هضم آن در بدن میشود.وی هیدرولیزه گرانترین گزینه در میان این سه فرم میباشد.
اما شما کدام را باید بخرید؟ هنگام خرید پروتئین وی باید چند مورد را مد نظر قرار دهید.پروتئین وی ایزوله و هیدرولیزه به دلیل خلوص بالاتر و میزان بیشتر پروتئین در هر اسکوپ برتری بیشتری نسبت به کنسانتره دارند البته اطلاعات کم و ناکافی در مورد برتری این دو نسبت به نوع کنسانتره هنگام ترکیب با رژیم غذایی وجود دارد.با این بیان انتخاب ارزان ترین پروتئین وی که همیشه فرم کنسانتره خواهد بود همیشه ایده خوبی نمیباشد.یک مکمل وی کنسانتره با کیفیت دارای حدود ۸۰% پروتئین میباشد اما یک وی کنسانتره بی کیفیت میتواند حتی دارای میزان اندک ۳۰% پروتئین نیز در خود باشد.
پس اگر یک مکمل وی کنسانتره بی کیفیت تنها دارای ۳۰% پروتئین باشد پس مابقی آن از چه تشکیل شده است؟ متأسفانه باید گفت که استفاده از مواد بی کیفیت (در این مورد افزودن مالتودکسترین و آرد به مکمل) در صنعت مکمل سازی بسیار زیاد و شگفت انگیز است.یکی دیگر از مزایای بسیار عالی پروتئین وی ایزوله خالص حذف لاکتوز از آن میباشد که این یعنی قابلیت هضم آن افزایش یافته و مشکلات گوارشی بسیار کمتری در پی خواهد داشت.
یک قانون کلی در مورد پروتئین وی این است که شما هر مقدار پول بدهید همان میزان کیفیت دریافت میکنید.اگر میبینید که یک مکمل وی بسیار ارزان قیمت میباشد به این دلیل است که از مواد اولیه بسیار نامرغوبی در تولید آن استفاده شده است و باید همینجا به شما بگوئیم که هزینه تولید یک مکمل پروتئین وی با کیفیت به هیچ وجه ارزان قیمت نیست! البته قیمت بالا نیز همیشه نشان دهنده کیفیت بالا نمیباشد. کمپانیهای کم نام و نشان مکمل سازی از برخی ترفندها استفاده میکنند نظیر اینکه ابتدا یک مکمل وی کنسانتره بی کیفیت تولید میکنند و سپس مقدار اندکی پروتئین وی ایزوله و هیدرولیز به آن میفزایند و یک مکمل پروتئینی ترکیبی را در نهایت تولید میکنند و سپس روی این بخش که مکمل دارای پروتئین وی ایزوله و هیدرولیز میباشد تبلیغ میکنند تا توجه مصرف کننده جلب شود.
به عنوان یک مصرف کننده برای حفاظت از خود همیشه لیست مواد تشکیل دهنده مکمل و سایز هر وعده و میزان پروتئین موجود در هر وعده را قبل از خرید یک مکمل پروتئینی چک کنید.مخصوصا شما در ابتدا باید نحوه قرار گیری و ترتیب مواد تشکیل دهنده و میزان پروتئین موجود در هر اسکوپ بسته به سایز اسکوپ را بررسی کنید.برای مثال :
- اگر یک مکمل پروتئینی دارای مالتودکسترین یا هر ماده دیگری میباشد و در لیست قبل از پروتئین نام آن ذکر شده است یعنی مقدار آن در محصول بیشتر از پروتئین میباشد و آن را خریداری نکنید.این یعنی اینکه این محصول دارای مقادیر بیشتر مالتودکسترین، کراتین یا دیگر پر کنندهها نسبت به پروتئین میباشد.
- اگر یک اسکوپ ۴۰ گرم گنجایش دارد ولی تنها دارای ۲۲ گرم پروتئین در هر اسکوپ میباشد آن را خریداری نکنید مگر اینکه بدانید آن ۱۸ گرم دیگر از موادی تشکیل شده است که شما خواهان آنها نیز میباشید.برای مثال ویت گینرها دارای مقادیر زیادی کربوهیدرات در هر اسکوپ هستند.
تشخیص یک مکمل وی با کیفیت آسان میباشد :
- باید وی کنسانتره، ایزوله و هیدرولیز در ابتدای لیست محتویات ذکر شده باشد.
- اندازه اسکوپ باید نسبتا با میزان واقعی پروتئین موجود در آن مطابقت داشته باشد (این دو هیچ وقت دقیقا با مطابق نمیشوند زیرا حداقل شیرین کننده و طعم دهندهها نیز در کنار پروتئین در هر وعده وجود دارند)
فرآوری پروتئین وی
یک روش بسیار رایج برای فرآوری پروتئین وی استفاده از یک ماشین به نام تبادل یونی میباشد.وی کنسانتره از این دستگاه عبور کرده تا وی ایزوله تشکیل شود و معمولا این موضوع طوری تبلیغ میشود که انگار این عمل بسیار خوب یا بسیار خاص میباشد.اگرچه این فرایند شاید شیک به نظر برسد اما در واقع دارای مشکلات زیادی میباشد.پروتئین وی یک مولکول پیچیده میباشد که از بسیاری از مولکولهای کوچکتر به نام زیرمجموعهها نظیر بتا لاکتوگلوبین، ایمونو گلوبولین، لاکتوفرین، لاکتوپرکسیداز، لیزوزیم و دیگر موارد میباشد.هر کدام از این زیر مجموعهها دارای خواص منحصر به فرد خود بوده و کارکردهای گوناگونی در بدن دارند.
فرایند تبادل یونی به شکل گزینشی بسیاری از این زیر مجموعهها را حذف میکند که این امر میزان ارزش سلامتی پروتئین را کاهش میدهد.این موضوع با نام تغییر ماهیت پروتئین شناخته میشود.یک روش برتر (البته گران تر) برای فرآوری پروتئین وی استفاده از تکنولوژی به نام فیلتراسیون سرد یا میکرو فیلتراسیون برای تولید پودرهای پروتئینی میباشد و در این حالت ماهیت اصلی پروتئین نیز حفظ خواهد شد.
چگونه از پروتئین وی استفاده کنیم
میزان نسبت بندی ایدهال برای دریافت پروتئین از مواد غذایی طبیعی و مکمل هنوز هم در مجامع علمی دارای ابهام میباشد اما شواهد قابل قبول زیادی وجود دارد که به شکل کلی توصیه میکنند که باید حداقل ۵۰% پروتئین مورد نیاز روزانه باید از طریق مواد غذایی طبیعی و کامل تامین شود.به یاد داشته باشید که مکملهای پروتئینی تنها باید یک مکمل باشند و نمیتوانند منبع اصلی تامین پروتئین روزانه شما باشند.
اکنون میدانید که پروتئین وی به شکل مخصوص یک منبع پروتئینی بسیار خوب برای بعد از تمرین میباشد.اما چه مقدار باید بعد از تمرین مصرف کرد؟ بر اساس یک تحقیق مصرف ۲۰ گرم پروتئین وی بعد از تمرین میتواند باعث ایجاد سنتز پروتئین به میزان حداکثری در عضلات شود.این یعنی مصرف بیشتر از ۲۰ گرم پروتئین بعد از تمرین نمیتواند باعث افزایش بیشتر رشد عضلات شود.اگرچه این موضوع بسیار منطقی و ساده به نظر میرسد اما این امر در مورد همه به شکل یکسان صدق نمیکند.متابولیسم پروتئین و میزان مورد نیاز ما به آن توسط چندین مورد تحت تاثیر قرار میگیرد :
- میزان عضلات موجود در بدن : هرچه شما عضلانی تر باشید بدن برای حفظ این عضلات خالص نیاز به پروتئین بیشتری دارد.
- میزان فعالیت فیزیکی : هرچه بیشتر ورزش کنید بدن نیازمند پروتئین بیشتری میباشد.
- میزان سن : هرچه سن شما بیشتر میشود بدن برای حفظ حجم عضلات نیازمند پروتئین بیشتر میباشد.برای مثال تحقیقات نشان داده است که افراد مسن تر برای تحریک حداکثری فرایند سنتز پروتئین بعد از تمرین نیازمند ۳۵-۴۰ گرم پروتئین به جای ۲۰ گرم هستند.
- وضعیت هورمونهای بدن : هورمونهای آنابولیک نظیر تستوسترون، هورمون رشد و فاکتور رشد شبه انسولین ۱ باعث تحریک سنتز پروتئین در عضلات میشوند.اگر بدن شما این هورمونها را در سطوح بالا داشته باشد میتواند از مقادیر بیشتر پروتئین استفاده بیشتر و بهتری را بکند.اما از طرف دیگر افزایش سطح کورتیزول باعث کاهش سنتز پروتئین میشود و در این حالت فرایند تبدیل آمینو اسیدها به گلوکز سریعتر خواهد شد و در نهایت برای تولید و ترمیم بافتهای عضلانی آمینو اسید کافی در اختیار بدن نخواهد بود.میزان سطح کورتیزول در برخی از افراد به شدت بالا میباشد که این امر متابولیسم پروتئین را مختل میکند.بنابراین اگرچه ۲۰ گرم پروتئین ممکن است تحت شرایط خاصی باعث ایجاد حداکثری سنتز پروتئین شود اما این امر در مورد همه درست نمیباشد.پروتئین وی همچنین میتواند برای قبل از تمرین نیز کارامد باشد زیرا تحقیقات نشان دادهاند که مصرف پروتئین ۳۰ دقیقه قبل از تمرین میتواند باعث کاهش آسیب به ماهیچهها و گرفتگی آنها شود.
بهترین پروتئین وی برای شما
اگر محصولات لبنی معده شما را اذیت میکنند یا باعث ایجاد هرگونه علائم سو هاضمه میشوند توصیه میکنیم که از پروتئین وی ۱۰۰% ایزوله استفاده کنید.بهتر است مکملی که تهیه میکنید دارای شیرین کنندههای طبیعی باشد و تا حد ممکن از افزودنیهای شیمیایی در آن استفاده نشده باشد.
